Szanowni Państwo, Drodzy Czytelnicy!

W ostatnim czasie weszło w życie wiele ważnych dla funkcjonowania instytucji kultury przepisów.

Najwięcej zmian wprowadziła kolejna, obowiązująca od 30 listopada 2015 r., transza deregulacji, której celem jest ułatwienie dostępu do niektórych zawodów. Powodem umiejscowienia zmian w ustawie o działalności kulturalnej właśnie w deregulacji jest ułatwienie dostępu do zawodu pracownika artystycznego, a zmian w ustawie o muzeach — ułatwienie dostępu do zawodu muzealnika.

Do ustawy o działalności kulturalnej dodano także, poza definicją pracownika artystycznego, rozwiązania dotyczące powierzenia obowiązków dyrektora instytucji oraz nieujawniania informacji z umów z zakresu działalności kulturalnej.

Przy okazji uporządkowano kwestie funduszy instytucji kultury, dzieląc je na fundusz instytucji kultury i fundusz rezerwowy, a także precyzując, który organ zatwierdza sprawozdanie finansowe instytucji kultury.

Dzięki zmianom Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego otrzymał uprawnienie do wydania nowego rozporządzenia w sprawie wynagradzania pracowników instytucji kultury. Od 1 grudnia 2015 r. zmieniły się więc zasady ustalania wynagrodzenia pracowników instytucji kultury, ustalania prawa do niektórych składników tego wynagrodzenia i określania ich wysokości. Zrezygnowano z określania zamkniętego katalogu stanowisk pracowników instytucji kultury oraz z ustalania minimalnego wynagrodzenia zasadniczego pracowników, pozostawiając dyrektorom instytucji kultury pełną dowolność w tym zakresie.

Deregulacja zmieniła również ustawę o muzeach. Dopisano do niej przepisy, których celem miało być ułatwienie dostępu do zawodu muzealnika. Niestety, można mieć wątpliwości, czy został on osiągnięty. Do ustawy o muzeach wprowadzono także bardzo potrzebne przepisy dla tych instytucji kultury, które organizują wystawy czasowe i sprowadzają z tej okazji dzieła sztuki zza granicy. Od 30 listopada ubiegłego roku mogą być one chronione tak zwanym immunitetem muzealnym.

Natomiast od 1 stycznia 2016 r. obowiązują bardzo ważne dla instytucji kultury przepisy wynikające ze zmian w ustawach samorządowych. Na ich podstawie dyrektor instytucji może przystąpić do wspólnej obsługi, np. rachunkowej, kadrowej czy prawnej, którą powinien zapewnić organizator. Jednak konsekwencją powierzenia niektórych zadań jednostce obsługującej jest konieczność zwolnienia pracowników, a z przepisów wynika wprost, że w przypadku powierzenia jej zadań z zakresu rachunkowości — w instytucji kultury należy zlikwidować stanowisko głównego księgowego.

Dodatkowo od 20 października 2015 r. obowiązują liczne zmiany w prawie autorskim, m.in. poszerzono zakres dozwolonego użytku utworów, wprowadzono zmiany w prawie cytatu, dodano zasady wynagradzania za użyczanie utworów przez biblioteki publiczne oraz przepisy dotyczące postępowania z utworami osieroconymi.

Aby ułatwić zrozumienie i zastosowanie nowych przepisów w Państwa instytucjach kultury, redakcja „Poradnika Instytucji Kultury” przygotowała nową publikację książkową pt.

Nowe przepisy dla instytucji kultury. Praktyczny komentarz do zmian.

Z nowej książki dowiedzą się Państwo m.in.:

  • Jaką swobodę ma obecnie dyrektor w ustalaniu wynagrodzenia pracowników instytucji kultury i określaniu ich stanowisk?
  • Czy regulamin wynagradzania jest teraz obowiązkowy w każdej instytucji kultury, bez względu na liczbę zatrudnionych?
  • Jakie szanse i zagrożenia wiążą się z przystąpieniem do wspólnej obsługi i dlaczego organizator nie może zmusić dyrektora instytucji kultury do zawarcia porozumienia w tej sprawie?
  • Co to znaczy, że instytucja zatrudnia pracowników artystycznych i jakie dodatkowe świadczenia im się należą z tego tytułu?
  • Jakie są prawa i obowiązki dyrektora instytucji kultury w przypadku objęcia wspólną obsługą niektórych obszarów jej działalności instytucji kultury?
  • Jak prawidłowo ujmować w księgach amortyzację składników majątku sfinansowanych przed 2012 r. dotacją?
  • W jaki sposób uzyskać immunitet muzealny dla dzieła sztuki, które instytucja kultury sprowadza do Polski z zagranicy na wystawę czasową?
  • W jaki sposób uwolniono dostęp do zawodu muzealnika?
  • Czy osoba, której organizator powierzył obowiązki dyrektora instytucji kultury, powinna mieć umowę o pracę czy umowę-zlecenie?
  • Jakie warunki muszą być spełnione, aby dyrektor mógł odmówić ujawnienia niektórych informacji z umów dotyczących usług z zakresu działalności kulturalnej?

Do współpracy przy tej pozycji zaprosiliśmy najlepszych specjalistów w różnych dziedzinach prawa. Nasi eksperci porównują stare i nowe przepisy, komentując najważniejsze zmiany, zwracając uwagę na możliwości zastosowania wprowadzonych rozwiązań w poszczególnych instytucjach kultury. Wskazują przy tym na trudności, które się z tymi rozwiązaniami wiążą.

Spis treści

1. Anna Gotkowska Powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora instytucji kultury
1.1. Przyczyny wakatu na stanowisku dyrektora
1.2. Osoba, której organizator powierza obowiązki dyrektora
1.3. Sposób powierzenia obowiązków dyrektora
1.4. Podległość osoby pełniącej obowiązki dyrektora
1.5. Ograniczenie czasowe

2. Anna Gotkowska Pracownik artystyczny
2.1. Instytucje artystyczne
2.2. Definicja pracownika artystycznego
2.3. Konsekwencje zatrudniania pracownika artystycznego
2.4. Zatrudnienie u innego podmiotu
2.5. Nagroda jubileuszowa dla niektórych pracowników artystycznych

3. Ewa Kwiecińska Zakaz ujawniania niektórych informacji
3.1. Wyjątek od ogólnej zasady ujawniania informacji publicznej
3.2. Umowy objęte ochroną
3.3. Zakres ochrony z art. 29a ustawy o działalności kulturalnej
3.4. Zastrzeżenie ochrony w umowie

4. Ewa Ostapowicz Finanse instytucji kultury
4.1. Fundusz instytucji kultury i fundusz rezerwowy
4.2. Zatwierdzanie sprawozdania finansowego instytucji kultury
4.3. Amortyzacja sprzed 2012 r.
4.3.1. Grunty i budynki
4.3.2. Środki trwałe sprzed 2012 r. i niezamortyzowane do końca 2014 r.
4.3.3. Mienie wydzielone
4.3.4. Muzealia
4.3.5. Środki trwałe finansowane z dotacji bieżącej i wyposażenie
4.3.6. Korekta księgowań
4.4. Straty z lat wcześniejszych

5. Anna Gotkowska Wynagradzanie pracowników instytucji kultury
5.1. Zmiany w art. 31d ustawy o działalności kulturalnej
5.1.1. Nowe kryteria określania w rozporządzeniu warunków przyznawania wynagrodzenia pracownikom instytucji kultury
5.1.2. Dodanie wykazu stanowisk pracy do regulaminu wynagradzania
5.1.3. Regulamin wynagradzania — czy obowiązkowy w każdej instytucji kultury?
5.2. Nowe rozporządzenie w sprawie wynagradzania pracowników instytucji kultury
5.2.1. Koniec z określaniem przez ministra wykazu stanowisk pracy
5.2.2. Koniec ze stawką minimalnego wynagrodzenia zasadniczego
5.2.3. Dodatek za wieloletnią pracę
5.2.4. Dodatek funkcyjny
5.2.5. Dodatek specjalny
5.2.6. Ekwiwalent za używanie w pracy własnych rzeczy
5.2.7. Nagroda jubileuszowa
5.2.8. Odprawa emerytalna lub rentowa
5.2.9. Składniki wynagrodzenia określone korzystniej niż w przepisach powszechnie obowiązujących

6. Agnieszka Wiejak Muzealnicy — zwiększenie dostępu do zawodu
6.1. Grupa zawodowa muzealników
6.1.1. Przeniesienie kwalifikacji muzealników z rozporządzenia do ustawy o muzeach
6.1.2. Kustosz dyplomowany
6.1.3. Kustosz
6.1.4. Adiunkt
6.1.5. Asystent
6.1.6. Specjaliści w zawodach dotyczących działalności muzealniczej
6.2. Stwierdzanie posiadania kwalifikacji wymaganych na poszczególnych stanowiskach w muzeach
6.3. Dorobek zawodowy kustosza dyplomowanego i kustosza
6.3.1. Stwierdzanie dorobku, katalog osiągnięć
6.3.2. Dokumenty do wniosku o stwierdzenie dorobku zawodowego
6.3.3. Zaświadczenie o posiadaniu dorobku zawodowego lub jego braku
6.3.4. Komisja kwalifikacyjna
6.4. Przepisy przejściowe

7. Olgierd Jakubowski Immunitet muzealny rzeczy ruchomych wypożyczonych z zagranicy na wystawę czasową organizowaną w Polsce
7.1. Potrzeba objęcia ochroną wypożyczanych dzieł sztuki
7.2. Inne kraje już mają swoje przepisy
7.3. Ochrona prawna rzeczy ruchomych
7.3.1. Organizator wystawy
7.3.2. Warunki objęcia ochroną prawną dzieła sztuki
7.3.3. Zakres ochrony dzieł sztuki
7.3.4. Czas ochrony dzieła sztuki
7.4. Procedura objęcia ochroną prawną wwożonych dzieł sztuki
7.4.1. Wniosek i niezbędne dokumenty do objęcia ochroną
7.4.2. Czas na składanie zastrzeżeń
7.4.3. Ogłoszenie informacji o objęciu ochroną
7.5. Zawiadomienie o wwiezieniu i wywiezieniu dzieła sztuki
7.6. Przerwanie ochrony prawnej dzieła sztuki
7.7. Ewidencja rzeczy ruchomych objętych ochroną prawną

8. Anna Gotkowska, Ewa Ostapowicz Objęcie wspólną obsługą niektórych obszarów działalności instytucji kultury
8.1. Podstawa prawna i cel wprowadzenia nowych przepisów
8.2. Zakres wspólnej obsługi
8.3. Ograniczenie zakresu zadań, które można wydzielić z instytucji kultury
8.4. Organizacja wspólnej obsługi
8.4.1. Jednostka obsługująca
8.4.2. Przystąpienie do wspólnej obsługi tylko na zasadzie dobrowolności
8.4.3. Porozumienie podstawą prawną wspólnej obsługi
8.4.4. Minimalna treść porozumienia w sprawie wspólnej obsługi
8.4.5. Sposób przystąpienia do wspólnej obsługi
8.4.6. Prawo żądania informacji oraz wgląd do dokumentów
8.5. Przetwarzanie danych osobowych
8.6. Zmiany w ustawie o rachunkowości
8.6.1. Odpowiedzialność za obowiązki w zakresie rachunkowości
8.6.2. Powierzenie prowadzenia ksiąg
8.7. Zmiany ustawie o finansach publicznych
8.7.1. Odpowiedzialność za gospodarkę finansową
8.7.2. Obowiązki głównego księgowego po przejściu zadań z zakresu rachunkowości i sprawozdawczości do wspólnej obsługi
8.8. Prawne i praktyczne konsekwencje zawarcia porozumienia w sprawie wspólnej obsługi
8.8.1. Problemy związane z przekazaniem spraw księgowych i kadrowych
8.8.2. Konieczność zwolnienia głównego księgowego i innych pracowników
8.8.3. Odprawa dla zwalnianego pracownika
8.8.4. Zmiany w regulaminie organizacyjnym i regulaminie wynagradzania
8.9. Wspólna obsługa — szanse i zagrożenia

9. Sławomir Liżewski Prawo autorskie — najważniejsze zmiany dla instytucji kultury
9.1. Poszerzony zakres dozwolonego użytku
9.2. Wynagrodzenie za użyczanie utworów przez biblioteki publiczne
9.3. Określanie wysokości i wypłata wynagrodzenia za użyczanie egzemplarzy utworów przez biblioteki publiczne
9.4. Zmiany w zakresie prawa cytatu
9.5. Dozwolony użytek w zakresie publicznego wykonywania utworów
9.6. Utwory osierocone
9.6.1. Definicja utworów osieroconych
9.6.2. Dozwolony użytek utworów osieroconych
9.6.3. Obowiązek starannych poszukiwań
9.6.4. Baza utworów osieroconych
9.7. Korzystanie z utworów niedostępnych w obrocie handlowym

10. Akty prawne
10.1. Ustawa o zmianie ustaw regulujących warunki dostępu do wykonywania niektórych zawodów
10.2. Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej
10.3. Rozporządzenie w sprawie wynagradzania pracowników instytucji kultury
10.4. Ustawa o muzeach
10.5. Ustawa o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw