Pytanie

Czy wójt gminy może przekazać gminnemu ośrodkowi kultury w zarządzanie plażę gminną? Jeśli tak, to jak to zrobić?

W zasadzie wójt gminy może przekazać gminnemu ośrodkowi kultury w zarządzanie plażę gminną, jednak trzeba pamiętać, że podstawowym celem statutowym instytucji kultury jest działalność kulturalna. Zarządzanie plażą gminną nie może naruszać tej zasady. Uzasadnione byłoby włączenie tego miejsca do realizacji celów statutowych instytucji kultury, przede wszystkim działalności kulturalnej. Zasady przekazania plaży powinna określać umowa zawierająca m.in. zasady ponoszenia kosztów, co ma znaczenie dla gospodarki finansowej instytucji kultury.

Wyjaśnienie

Prowadzenie działalności kulturalnej jest zadaniem własnym jednostek samorządu terytorialnego o charakterze obowiązkowym (art. 9 ust. 2 Ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, dalej: ustawa o działalności kulturalnej). Jednostki samorządu terytorialnego organizują więc działalność kulturalną, tworząc samorządowe instytucje kultury, dla których prowadzenie takiej działalności jest podstawowym celem statutowym.

Zasady tej musi przestrzegać organizator instytucji kultury, nadając jej statut, w którym określa m.in. zakres działalności nstytucji kultury oraz postanowienia dotyczące prowadzenia działalności innej niż kulturalna, jeżeli instytucja zamierza działalność taką prowadzić (art. 13 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 i 6 ustawy o działalności kulturalnej). Skoro działalność kulturalna jest podstawowym celem statutowym instytucji kultury, to inna działalność przewidziana w statucie nie może jej zdominować ani ograniczać możliwości realizacji działalności kulturalnej.

W tym przypadku trudno stwierdzić, jaki miałby być cel zarządzania plażą w powiązaniu z obowiązkami instytucji kultury nałożonymi na nią przepisami ustawy o działalności kulturalnej oraz Ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: ustawa o finansach publicznych).

Instytucja kultury gospodaruje samodzielnie przydzieloną i nabytą częścią mienia oraz prowadzi samodzielną gospodarkę w ramach posiadanych środków, kierując się zasadami efektywności ich wykorzystania. Podstawą gospodarki finansowej instytucji kultury jest plan finansowy ustalony przez dyrektora, z zachowaniem wysokości dotacji organizatora.

Instytucja kultury sporządza plan finansowy zgodnie z przepisami ustawy o finansach publicznych (art. 27 ustawy o działalności kulturalnej). Instytucje kultury wyodrębniają w planach finansowych (art. 31 ustawy o finansach publicznych):

  • przychody z prowadzonej działalności,
  • dotacje z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego,
  • koszty, w tym: wynagrodzenia i składki od nich naliczane, płatności odsetkowe wynikające z zaciągniętych zobowiązań, zakup towarów i usług,
  • środki na wydatki majątkowe,
  • środki przyznane innym podmiotom,
  • stan należności i zobowiązań na początek i koniec roku,
  • stan środków pieniężnych na początek i koniec roku.

W tym przypadku podstawą przekazania i przyjęcia zarządzania plażą gminną powinna być umowa, z której będą wynikać m.in. zasady rozliczeń finansowych, w tym kosztów związanych z takim zarządzaniem.

Koszty tego przedsięwzięcia nie mogą ograniczać realizacji podstawowego celu instytucji kultury, czyli działalności kulturalnej. Z umowy powinno jednak wynikać np. włączenie plaży do realizacji tego celu. Instytucja kultury może przecież organizować tam różnego rodzaju wydarzenia o charakterze kulturalnym.

Podstawa prawna

  • Ustawa z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (tekst jedn. Dz.U. z 7 lutego 2020 r. poz. 194; ost. zm. Dz.U. z 24 października 2019 r. poz. 2020)
  • Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 18 lutego 2021 r. poz. 305)